Hap biznesin tënd në Shqipëri

Me ligjin 9901 të 14.04.2008, legjislacioni shqiptar për tregtarët dhe për shoqëritë njeh disa shoqëri tregtare, me personalitet juridik dhe të regjistruara në QKR, Qëndra Kombëtare e Regjistrimit, dhe të regjistruara në Regjistrin e Kompanive.

Dokumenta të tjera shoqëruese specifike sipas formës ligjore që duhet të depozitohen bashkë me kërkesën e regjistrimit janë:

• Zgjedhja e emrit

• Data e regjistrimit

• Të dhënat e anëtarëve

• Selia legale

• Objekti/Fusha e veprimtarisë 

Për të gjitha format e shoqërive përgjegjësitë tatimore janë  TVSH (Tatimet mbi vlerën e shtuar), Irpef dhe IRES. Të gjitha në vlerën e 10% të të ardhurave FLAT CORPORATED TAX.  

Dokumentacioni për Qëndrën Kombëtare të regjistrimit:

1. Akti i themelimit dhe Statuti të noterizuar. Emri, objekti, kapitali fillestar, kohëzgjatja, në qoftë se është e përcaktuar, emri ose emrat e administratorëve dhe i drejtorit

2. Formulari i Aplikimit në QKR duhet bërë nga perfaqësuesi legal. Nëse aplikanti është i ndryshëm nga personi fizik që do të regjistrohet, duhet të depozitohet Akti i Përfaqësimit dhe dokumenti i identifikimit të aplikantit

Në rast  ,  QKR-ja kërkon:

1. Formular i plotësuar dhe dorëzuar me të dhënat e identifikimit të personave përgjegjës për administrimin dhe përfaqësimin e degës ose zyrës së përfaqësimit në marrëdhënie me të tretët, kompetencat e përfaqësimit dhe afatet e emërimit

2. Akti i themelimit dhe statuti i shoqërisë së huaj, kur këto janë dy dokumente të veçanta apo, në mungesë, aktin ekuivalent të krijimit, sipas legjislacionit të huaj, si dhe tekstin e plotë të tyre me ndryshimet e mëpasshme

3. Dokumentacioni, që vërteton gjendjen aktuale të shoqërisë së huaj, i lëshuar brenda një afati jo më shumë se 90 ditë nga data e aplikimit, me të dhënat e regjistrimit dhe të përfaqësimit

Ky i fundit duhet të vërtetojë:

(a) Dokumentacioni, që vërteton regjistrimin e shoqërisë së huaj në juridiksionin e huaj

(b) Shoqëria nuk është në proces likuidimi apo falimentimi

(c) Dokumentet e identifikimit të anëtarëve të organeve drejtuese

4.Vendimin ose aktet e tjera të organit përkatës të shoqërisë së huaj, sipas legjislacionit të huaj për hapjen e degës ose të zyrës së përfaqësimit në Shqipëri dhe identifikimi i përfaqesuesit ligjor të degës. Nëse aplikanti është i ndryshëm nga përfaqësuesi ligjor i degës, duhet të depozitohet Akti i Përfaqësimit

5. Bilanci i shoqërisë së huaj për vitin e fundit financiar, mbajtur sipas standardeve të kërkuara në shtetin e huaj, nëse shoqëria e huaj ka pasur veprimtari për më shumë se një vit

Sipas Ligjit Nr. 9723, datë: 03.05.2007, “Për Qendrën Kombëtare të Regjistrimit”, i ndryshuar, të gjitha shoqëritë duhet të regjistrohen në QKR. Regjistrimi i sigurimeve shoqësore dhe shëndetsore kryhet në Bashki ose Komuna.

a) personat fizik, që ushtrojnë veprimtari ekonomike tregtare

b) shoqëritë e thjeshta sipas dispozitave të Kodit Civil

c) shoqëritë tregtare

d) degët dhe zyrat e përfaqësimit të shoqërive të huaja

e) shoqëritë dhe unionet e kursim-kreditit

f) çdo subjekt tjetër, për të cilin parashikohet detyrimi për regjistrim, në bazë të legjislacionit shqiptar

Link :  Qëndra Kombëtare e Regjistrimit

Dokumentacioni për regjistrim paraqitet sipas mënyrës në vijim:

Shoqëritë tregtare, përveç detyrimeve të parashikuara për personin fizik, duhet të prezantojnë statutin dhe aktin e themelimit.

Shoqëritë kolektive, shoqëritë komandite dhe shoqëritë me përgjegjësi të kufizuar, mund të regjistrohen, gjithashtu, duke depozituar vetëm aplikimin për regjistrim fillestar, të plotësuar me të gjitha të dhënat e detyrueshme sipas këtij ligji, dokumentet e identifikimit të ortakëve dhe duke nënshkruar deklaratën e posaçme për njohjen, pranimin dhe zbatimin e dispozitave ligjore në fuqi, për organizimin dhe funksionimin e llojit të shoqërisë që regjistrohet. Në këtë rast, aplikimi për regjistrim fillestar dhe deklarata e mësipërme, e nënshkruar sipas rastit nga ortakët, ose nga personat e autorizuar të veprojnë në emër e për llogari të tyre, zëvendëson aktin e themelimit dhe statutin e shoqërisë.

Degët dhe zyrat e përfaqësimit të shoqërive të huaja duhet të regjistrohen duke depozituar kërkesën për regjistrim fillestar dhe dokumentat në vijim:

A. Kërkesë për regjistrim fillestar e firmosyr nga përfaqësuesi legal, apo nga person tjetër i autorizuar

B. Akti i themelimit dhe statuti i shoqërisë së huaj, kur këto janë dy dokumente të veçanta apo, në mungesë, aktin ekuivalent të krijimit, sipas legjislacionit të huaj, si dhe tekstin e plotë të tyre me ndryshimet e mëpasshme

C.Vendimi ose aktet e tjera të organit përkatës të shoqërisë së huaj, sipas legjislacionit të huaj për hapjen e degës ose të zyrës së përfaqësimit në Shqipëri. Aktet e kësaj pike zëvendësohen nga aplikimi për regjistrim në rastin kur personi, që kërkon regjistrimin, është njëkohësisht organi përgjegjës për të vepruar i vetëm, në emër të shoqërisë së huaj

D. Dokumentacioni, që vërteton gjendjen aktuale të shoqërisë së huaj, i lëshuar brenda një afati jo më shumë se 90 ditë nga data e aplikimit, me të dhënat e regjistrimit dhe të përfaqësimit, përfshirë informacionin nëse është në proces likuidimi apo falimentimi

E. Bilanci i shoqërisë së huaj për vitin e fundit financiar, mbajtur sipas standardeve të kërkuara në shtetin e huaj, nëse shoqëria e huaj ka pasur veprimtari për më shumë se një vit

F. Specimenet e nënshkrimit (firmave) të personave, që përfaqësojnë degën ose zyrën e përfaqësimit në marrëdhënie me të tretët

Nëse pas verifikimeve, nëpunësi i autorizuar (regjistruesi) konstaton se aplikimi është në përputhje me kërkesat e ligjit, brenda afatit maksimal prej 1 (një) dite nga paraqitja e aplikimit ai miraton kryerjen e regjistrimit.  Këto çertifikata (një për çdo vend ku biznesi kryen aktivitet) mund të merren nga aplikanti (ose person i autorizuar) në çdo sportel shërbimi të QKR-së.

Plotësimi i regjistrimit dhe lëshimi i çertifikatës së regjistrimit, janë evidenca e aplikantit për regjistrimin e biznesit, për regjistrimin fiskal të biznesit (tatim taksa), për regjistrimin në sigurimet shoqërore, për regjistrimin në sigurimet shëndetësore si dhe regjistrimin me autoritetet e Inspektoriatit të Punës.

Pas regjistrimit lëshohet   Numri Unik i Identifikimit (NUIS), gjithashtu i njohur si NIPT i vlefshëm për  vërtetimin e kryerjes së regjistrimit dhe lëshimin e çertifikatave të regjistrimit (në rast kur biznesi regjistrohet). Numri  Unik i Identifikimit jepet vetem një herë dhe nuk mund të ndryshohet.

 Shoqëri e thjeshtë

Ndërmarrja vetjake ështe mënyra më e thieshtë për të ushtruar një aktivitet ekonomik në Shqipëri.

Personat fizik duhet të depozitojnë kërkesën me të dhënat e aplikantit, adresën, objektin e aktivitetit tregtar që do hapin dhe firmën. Duhet të bashkangjitet një kopje e dokumentit të identifikimit. Dokumentat e mësipërm duhet të paraqiten tek QKR, në zonën përkatëse ose ne zyrën qëndrore në Tiranë.

Hapi i dytë është regjistrimi i Tregtarit tek autoritet lokale te tatimeve. Titullari i shoqërisë është përgjegjës për borxhet e kompanisë.

 Shoqëri kolektive

Te gjithe ortaket jane administratore.

Shoqëria kolektive prishet  kur mbaron kohëzgjatja, për të cilën është themeluar, me vendim të ortakëve, me hapjen e procedurave të falimentimit, me vendim gjykate, nëse nuk ka kryer veprimtari tregtare për dy vjet dhe nuk ka njoftuar pezullimin e veprimtarisë. Ka raste kur vazhdimi i aktiviteti mund të parashikohet ne statut. = Në fund të çdo viti financiar, shoqëria përgatit pasqyrat vjetore financiare, ku përcaktohen fitimi dhe humbja, si dhe pjesa që i përket në to secilit ortak. Secili ortak ka të drejtë të përfitojë pjesë të barabartë të fitimeve dhe është i detyruar të marrë pjesë, në mënyrë të barabartë, në mbulimin e humbjeve që rrjedhin nga veprimtaria.

  Shoqëri komandite

Shoqëri komandite është shoqëria, në të cilën përgjegjësia e të paktën njërit prej ortakëve është e kufizuar deri në vlerën e kontributit të tij, ndërsa përgjegjësia e ortakëve të tjerë nuk është e kufizuar. Ortaku, përgjegjësia e të cilit është e kufizuar deri në vlerën e kontributit të tij, quhet ortak i kufizuar. Ortaku, përgjegjësia e të cilit nuk është e kufizuar deri në vlerën e kontributit të tij, quhet ortak i pakufizuar. Ortaku i pakufizuar ka statusin e ortakut të shoqërisë kolektive.

Ortaku i kufizuar përgjigjet si ortak i pakufizuar, nëse emri i tij është përfshirë, me pëlqimin e tij, në emrin e regjistruar të shoqërisë. Ortaku i kufizuar, që ka lidhur me një palë të tretë një marrëveshje në cilësinë e agjentit të autorizuar të shoqërisë, por pa u cilësuar si i tillë, përgjigjet për këtë veprim si të ishte ortak I pakufizuar, me përjashtim të rastit kur provon se i treti kishte dijeni për faktin se ortaku vepronte si agjent i autorizuar apo në bazë të rrethanave të qarta nuk kishte si të mos ishte në dijeni. Në aktin fillestar duhet të përcaktohet kuota e secilit ortak pasi shpërndarja e të ardhurave bëhet në baze të përqindjes së kuotave.

Ligji 99014 ka dispozita të veçanta në lidhje me të drejtat dhe detyrimet e ortakëve të përgjithshëm. Këto dispozita parashikojnë të   drejtën e anëtarëve të raportit financiartë paktën dy herë në vit.

Shoqëria me përgjegjësi të kufizuar – Sh.p.k.

Shoqëria me përgjegjësi të kufizuar është një shoqëri tregtare, e themeluar nga persona fizikë ose juridikë, të cilët nuk përgjigjen për detyrimet e shoqërisë tregtare dhe mbulojnë personalisht humbjet e shoqërisë deri në pjesën e pashlyer të kontributeve të nënshkruara. Kontributet e ortakëve përbëjnë kapitalin e regjistruar të shoqërisë me përgjegjësi të kufizuar. Secili ortak gëzon kuotën e tij në shoqëri, në përpjesëtim me kontributin që ka dhënë në kapital. Kapitali i regjistruar i shoqërisë ndahet ndërmjet ortakëve në kuota, sipas këtij raporti. Shoqëria me përgjegjësi të kufizuar nuk mund të ketë një kapital më të vogël se 100 lekë, 0,72€.

Shoqëria me pergjëgjesi te kufizuar drejtohet nga një ose disa administratore, detyrimisht persona fizike te zgjedhur midis ortakeve ose jashtë tyre me vendimin e ortakeve qe perfaqesojne me tepër se gjysmen e pjeseve te kapitalit themeltar. Shoqëritë Kanë detyrimin të emërojnë disa revizorë të cilët kanë detyrën e  rishikimit të buxhetit.

Ndarja e fitimit është e bazuar në shumën e aksioneve të mbajtura nga çdo ortak.

Shoqëria me përgjegjësi të kufizuar mund të shndërrohet në një shoqëri aksionare, dhe ky vendim duhet të merret nga aksionarët nga shumica e ¾ dhe pas aprovimit të pasqyrave financiare të dy viteve të fundit.

 Shoqëri Aksionare – Sh.A.

Shoqëria aksionare është një shoqëri tregtare, kapitali i së cilës është i ndarë në aksione të nënshkruara nga themeluesit. Themeluesit janë persona fizikë ose juridikë, të cilët nuk përgjigjen personalisht për detyrimet e shoqërisë e që mbulojnë humbjet e saj vetëm me vlerën e pashlyer të aksioneve të nënshkruara. Shoqëria aksionare me ofertë private nuk mund të ketë një kapital më të vogël se 2 000 000 lekë. Shoqëria aksionare me ofertë publike nuk mund të këtë një kapital më të vogël se 10 000 000 lekë.

Administracioni i shoqërisë i besohet organeve të ndryshme. Këshilli Administrativ merr vendime që kanë të bëjnë me administrimin e kompanisë. Vendimet kryesore të shoqërisë janë përgjegjësi e mbledhjes së përgjithshme të aksionerëve, të cilat mund të jenë të zakonshme ose të jashtëzakonshme – e vlefshme vetëm me praninë e aksionarëve që përfaqësojnë të paktën gjysmën e kapitalit aksioner. Një kompani e kufizuar prodhon një shumëllojshmëri veprimesh që duhet të sigurojnë mundësinë për të gjithë aksionarët për të hedhur votën e tyre në asamblenë e përgjithshme të shoqërisë. Fitimet ndahen sipas kuotës aksionare të të gjithë aksionarëve.

Kapitali ndahet në kuota dhe aksionarët janë përgjegjës për humbjet vetëm në shkallën e pjesëmarrjes së tyre. Të paktën ¼ e vlerës nominale të aksioneve që përfaqësojnë kontribute në para të gatshme dhe të gjitha kontributeve në natyrë duhet të paguhet në momentin e shkrimit të  kapitalit. Këshilli administrativ vendos  për  pjesën e mbetur.

 Branch

Subjektet e huaja të gatshëm për të ngritur degë në territor shqiptar ose zyrë përfaqësimi duhet, së pari,  të kenë personalitet juridik në Regjistrin Tregtar në Tiranë.

Pas këtij hapi, duhet të kërkoni në organet tatimore një  licencë të përgjithshme për aktivitet tregtar .

Kompanitë e huaja janë te barabarta me  shoqëritë shqiptare për atë që ka të bëj me formën ligjore. Degët janë të organizuar dhe menaxhuara veçmas,  kryejnë aktivitete me palët e treta në emër të kompanisë.

Nga ana tjetër megjithatë, zyrat përfaqësuese nuk mund të krijojnë të ardhura, por vetëm  te zhvillojnë aktivitetin e kompanisë mëmë. Dega apo zyra përfaqësuese drejtohet vetëm nga një përfaqësues ligjor i autorizuar nga shoqëria kryesore.

Shpërbërja, për të gjitha llojet e kompanive, mund të shkaktohet nga skadimit të afatit, arritja e objektit social te  kompanisë, me testament ose me tërheqjen e një ose më shumë anëtarëve, me akt gjyqësor dhe nga mungesa e kryerjes së biznesit në dy vjetët e fundit.

Joint venture

Joint venture nuk janë të rregulluara me ligj të veçantë shqiptar. Joint venture janë të përcaktuara në Kodin Civil dhe legjislacioni shqiptar përdor termin ” shoqëri e thjeshtë. ” Ata janë të përbërë nga një kontratë në mes të dy ose më shumë personave, qofshin persona fizikë ose juridikë, që bien dakord për të ushtruar së bashku një aktivitet ekonomik . Karakteristikë është se Joint venture nuk kanë personalitet ligjor: dy kompani mund të vendosin për të ngritur një subjekt të ri  të përbashkët dhe për ta regjistruar ( në një nga format e parashikuara ) . Përndryshe, dy kompanitë mund të bien dakord me një kontratë për të filluar një ndërmarrje të përbashkët, pa regjistruar ose formuar një kompanie të re, veprimtaria do të kryhet nëpërmjet dy subjekteve , në vend se përmes një kompanie të re (një Join venture) . Nga një këndvështrim praktik, kush hap nje Joint venture me një partner lokal duhet të vlerësojë me kujdes paraprakisht pritjet e palëve në lidhje me investimin. Është gjithashtu e rekomanduar për  investitorët e huaj për të negociuar dhe rënë dakord paraprakisht për një  mekanizëm për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve (për shembull , një klauzolë arbitrazhi ) në një kontratë join venture.

Për krijimin e një shoqërie duhet të konsiderohen shpenzimet e mëposhtme:

Tatimi mbi fitimin: 10%

• Taksa e “pastrimit”: Lek 6000-200000 (ekuivalent me E 43-1438)  vjetore
• Taksa e shenjave – Lek 1000-3000 (ekuivalent me E 7,10-21)  vjetore
• Taksa e  Pasurisë – variabël: lek / m2, aplikuar për çdo pronë të paluajtshme në pronësi të kompanisë së re

Kompania e re duhet të deklaroj në zyrën e punës personin ose personat të punësuar dhe ato që priten të bëhen.

Parashikohet:

• një tarifë shërbimi prej 1,000 Lek (ekuivalente me 7.10 euro)
• si dhe të regjistrimit në Dhomën e Tregtisë (tarifë vjetore: 20,000 lek ose € 143 ekuivalente)

Shpenzimet administrative dhe shpenzimet noteriale për krijimin e shoqërisë së re në Regjistrin Tregtar janë rreth 17.000-20.000 (ekuivalente me rreth 122-143 €).

 Programi i Zhvillimit të Ndërmarrjeve të Vogla dhe të Mesme (NVM) Shqiptare

Qeveria Italiane dhe Qeveria Shqiptare nënshkruan një marrëveshje për krijimin e një Programi për Zhvillim për Ndërmarrjet e Vogla dhe të Mesme (NVM) në Shqipëri. Programi përfshin tre komponentë:

• 2.5 milion €  kredi ndihmë për një linjë të kredisë për NVM-të shqiptare
• 2.5 milion €  kredi ndihme për krijimin e një fond garancie që mund të lehtësojë qasjen në kredi për NVM-të shqiptare
• 1.7 milion në grante për asistencë teknike për programin

Objektivi specifik është të ndihmojë në lehtësimin e aksesit të NVM-ve në sistemin shqiptar të kredisë, dhe për të promovuar tranzicionin nga informal në sektorin formal e shumë aktivitete produktive.

NVM-të që dëshirojnë të përfitojnë nga linja e kredisë do të duhet të kontaktojnë  me Bankat Tregtare Private (BTP), pjesëmarrëse në Program, që do të tregojnë se cili është dokumentacioni i nevojshëm për të aplikuar për financim, do të vlerësojë kërkesat dhe të nënshkruajnë kontratat e kredisë me NVM-të për kërkesat e aprovuara.

BTP janë  përgjegjës të vetëm për pranimin ose refuzimin e dhënies së kredisë për NVM-të që aplikojnë për financim.

Në vlerësimin e kërkesave të kredisë BTP do të marrin në konsideratë përputhjet me kushtet e përcaktuara në program.

Bankat Private Tregtare (BTP) që aktualisht marrin pjesë në program janë si më poshtë:

• Raiffeisen Bank
• National Commercial Bank (BKT)
• Tirana Bank

CREDINS

Banca Italiana di Sviluppo (BIS) Contatti Programme Management Unit (PMU) METE

Building Bulevard “Zhan D’Ark”, No. 2 – 5th floor Tirana

Tel: +355 4 2366811

Tel/Fax: +355 4 2366449

Email: pmu@mete.gov.al

 Mekanizmi dhe kushtet e aksesit

Mund të marrin  në linjë të kredisë të gjitha NVM-të që plotësojnë kriteret e mëposhtme:

• Të regjistruara në Shqipëri
• Prona të qytetarëve shqiptarë për të paktën 51%
• Qarkullim vjetor jo më shumë se 5 milionë euro
• Numri i të punësuarve jo më shumë se 250 njësi

Norma e interesit  të aplikuara:

• deri në 5.5% në vit për kreditë në euro
• deri në 8.5% në vit për kreditë në lek

Periudha e shlyerjes: minimumi 3 vjet, maksimumi 8 vjet

Periudha e garancisë: minimumi 1 vit, maksimumi 2 vjet

• NVM-të të manifakturës
• NVM eksportuese (qarkullimi nga eksporti i të paktën 50%)
• Start up NVM-je në Shqipëri pronë e qytetarëve shqiptarë rezidentë në Itali
• NVM-të vendosura në zonat industriale apo rrethe të vendit

• Fusha e agro-industrisë
• Sektorin e energjisë së përtëritshme
• Projektet me ndikim të ulët mjedisor apo uljen e ndotjes
• Projektet që krijojnë vende të reja pune
• Projektet e vendosura në zonat më të varfra të vendit (jashtë Tiranë-Durrës)

• Projekte për shumën  nga 50,000.00 në 150,000.00 Euro: periudha e ripagimit prej 5 vitesh, përfshirë 2 vjet garanci
• Projekte për shumën nga  150,001.00 në 500,000.00 Euro: periudha e ripagimit prej 8 vitesh, përfshirë edhe 2 vjet garanci

Për procedurat për lëshimin e liçencave, autorizimet dhe lejet, ka lindur në qershor 2009 Qendra Kombëtare e Liçencimit.

Kjo ka reduktuar numrin e liçencave dhe lejeve për vetëm 65 kategori dhe nën-kategori (krahasuar me 200 mëparshme).

Link utile: Qëndra Kombëtare e Liçencimit 

 Shërbimet e ofruara nga QKL

Legjislacioni shqiptar mbi liçencimin, njeh 12 fusha të ndryshme të liçencimit / lejeve, vetëm disa prej tyre janë të rregulluara nga QKL (Qendra Kombëtare e Liçencimit).

• Informacion të plotë të ligjeve dhe rregulloreve që menaxhojnë  liçencat dhe lejet në Shqipëri
• Informacion në lidhje me politikat, proçedurat, proceset përfundimtare, tarifat dhe pagesat, si dhe qasje në format e nevojshme për të aplikuar për marrjen e një liçence ose leje apo rinovimin e ekzistuesve.
• Udhëzime për përgatitjen e aplikimit për liçencë ose rinovimin e lejes.

 Sektorët që nuk përfshijnë QKL

Sistemi i liçencave / lejeve që nuk kanë nevojë për përfshirjen e CNL / QKL rregullohet nga ligji i

sektorit përkatës:

• Shërbimet financiare bankare
• Shërbimet financiare jo-bankare
• Telekomunikacioni
• Shërbimet në sektorin e energjisë (prodhimi, transmetimi, shpërndarjes, etj).
• Hidrokarburet
• Shërbimet portuale, hekurudhat dhe aeroportet
• Lojrat e fatit
• Shërbimi postar
• Koncesionet